Nomad Safaris
Барлық мақала
2022 ж. қарашаKZ

Жетісу жетісі: туған өлкенің жеті құсы

Қазақ аңшылық дәстүрі бойынша жеке квест: кептерден қол жетпес ұларға дейін жеті түрлі құс — бәрі содан басталған.

Африкадан бұрын дала болды. Біздің әулетте аңшылық ұрпақтан ұрпаққа берілді. «Жетісу жетісі» — туған өлкенің жеті түрлі құсын бір маусымда алу сынағы. Қатысуға ұзақ бекінбедім: бала кезден аң аулау тек өмірдің бөлігі, дәлелдейтін нәрсе емес сияқты көрінді. Бірақ биыл мақсат қойып, соңына дейін жеткіздім.

Есепті кептерлер ашты — үлкен дыркептерді әкеммен ауылдан қашығырақ, биік қарағаш басынан, бала күніміздегідей іздедік. Содан үйректің кезегі келді: оларды әкем отыз жылға жуық барып жүрген Талас жағасынан біразын алдық.

Ең қиыны — бөдене болды. Сол кішкентай құс үшін ондаған шақырым жаяу жүріп, тіземді тікенге толтырып, үш рет тигізе алмадым. Бөлек облысқа баруды ойлап жүргенде, бөдене аяқ астынан пыр етіп ұшты — оқ дерлік рефлекспен атылды, итім олжаны тез тапты. Бір ырым бар: бөдене атылса — істің 90% бітті деп есепте.

Келесі — тау кекілігі. Әкем «тауда жүргім келмейді» деп үйде қалды, мен жалғыз аттандым. Сақ құстар оқ жетпей үнемі ұшып кетіп жатты; беткейлермен қуып, тек асуда біреуін алдым. Сол күні үйге жалғыз кекілікпен қайттым — бірақ көңілім тоқ.

«Африкадан бұрын дала болды.»

Қырғауыл кеш ашылды, итпен оны шеңгел арасынан іздедік. Алғашқысын інім атты; мен дәл сондай болсын деп тіледім — сол сәтте аяқ астынан одан да дәу қораз ұшты. Кейін ohotniki.kz жігіттерімен Ұзынағаш түбінде ұжымдық жорық жасадық: суық, із аз, бірақ ешкім олжасыз қайтқан жоқ.

Соңғы әрі ең құрметті құс — биік таудың тұрғыны ұлар. «Ұлытауға шықтың ба, ұлар етін жедің бе?» — деген бекер айтылмаған. Сегіз сағат атпен жүру, ағыны қатты тау өзендерін кешу, асулар, тау басындағы түнеу. Таңертең тән даусын естіп, гребеньге шықтым, атты кісендеп, дүрбіден қарасам — құстар өздері менің жаққа жайылып келе жатыр екен. Сабыр сақтап күтіп, номинацияны жабу қалды.

Қазақ жері аңға бай, оның көбі — нағыз, олжалы аң. Саятшылық ең бастысын үйретеді: аңға, құсқа, табиғатқа құрмет. Дәл сол ұстанымды Африкаға да аламыз — адал, ережемен аң аулау, әр трофейге алғыспен.

Агзат Абдреев
NomadSafaris